Ethiopische container Thijs Smallenbroek en Pascal Franken na vier maanden eindelijk open

Begin september 2022 werd in deze krant een oproep geplaatst door Oegstgeestenaren Pascal Franken (32) en Thijs Smallenbroek (24). Zij hadden geld nodig om ingezamelde machines naar Ethiopië te verschepen, ter ondersteuning van de kooktoestellenfabrikant Anega Energies Manufacturing. De actie was een succes, en in december vertrok de tot de nok toe gevulde container richting het zuiden. Na maandenlang gesteggel met de Ethiopische douane kon afgelopen week eindelijk de vlag uit.

Er zijn een aantal factoren die in meer of mindere mate kunnen voorspellen hoe succesvol een samenleving is. Het percentage kinderen dat naar school gaat bijvoorbeeld, of de hoeveelheid natuurlijke hulpbronnen waar een land over beschikt. Ook het functioneren van de overheid heeft veel invloed. “Dat hebben we de afgelopen maanden aan den lijve ondervonden,” beschrijft Thijs. “Toen de container begin februari aankwam bij de fabriek in Addis Ababa, ben ik gelijk het vliegtuig in gestapt om te helpen met uitladen, installeren en wat training te geven aan onze medewerkers. In mijn grenzeloze naïviteit was ik er vanuit gegaan dat we de container binnen een paar dagen zouden mogen openen, we hadden immers alle documenten op orde. Maar niets bleek minder waar.” 

Pascal vult aan: “Uiteindelijk heeft de container vier maanden verzegeld voor de fabriek gestaan, wachtend op groen licht van de Ethiopische douane. Als we erop terugkijken is ons nog steeds niet duidelijk wat het probleem is geweest. Sterker nog, waarschijnlijk is er niemand die dat weet.” Pascal denkt dat het gebrek aan duidelijke wetgeving, en de handhaving daarvan, ruimte geeft aan overheidspersoneel om de regels zelf in te vullen. 

Toch is het werk van Anega Energies Manufacturing nuttig, en hard nodig bovendien. Pascal: “Ik ben dit project bijna tien jaar geleden, samen met een Ethiopisch-Amerikaanse professor, gestart om iets te doen aan het meest onderbelichte probleem van deze tijd. In ontwikkelingslanden kookt men namelijk bijna uitsluitend op open vuren of houtskool en vaak binnenshuis. Dit zorgt voor enorme houtkap en de daaruit voortkomende verwoestijning, habitatverlies voor dieren, hoge CO2-uitstoot en gezondheidsproblemen. Er sterven jaarlijks wereldwijd miljoenen mensen door het inademen van schadelijke stoffen die vrijkomen bij het binnenshuis stoken van hout of houtskool. Dit is dodelijker dan aids en malaria bij elkaar.” Hij haalt diep adem en vervolgt: “We hebben een pellet-kooktoestel ontwikkeld en een prachtige fabriek opgezet waar de kooktoestellen door lokale mensen worden gemaakt. Samen met duurzame brandstofpellets, gemaakt van lokale afvalstromen, worden ze verkocht aan Ethiopiërs die schone alternatieven, zoals het koken op gas of elektriciteit, niet kunnen betalen.”

Toen Thijs twee jaar geleden naar Ethiopië kwam om stage te lopen voor zijn studie, vielen hem twee dingen op: Ten eerste zijn de meeste machines in de fabriek erg specialistisch, en slechts geschikt voor een beperkt aantal bewerkingen. Perfect om dit type kooktoestel in hoge aantallen te produceren, maar minder geschikt als er iets afwijkends gemaakt moet worden. Bovendien zijn de machines hoofdzakelijk uit China afkomstig, en niet van de kwaliteit die we in Europa gewend zijn.” Eén en één is twee, dacht Thijs, en hij startte een actie om oude metaalbewerkingsmachines in te zamelen. “Daar is toen goed op gereageerd. Binnen de kortste keren hadden we een aardige voorraad kwaliteitsmachines staan, en door middel van een crowdfundingsactie hebben we het transport naar Ethiopië kunnen betalen. De spullen zijn inmiddels uitgeladen en worden momenteel schoongemaakt, aangesloten en waar nodig gerepareerd. Afgezien van wat oppervlakkige roest, veroorzaakt door een lekke container in combinatie met het eerdergenoemde gebrek aan haast bij het douanepersoneel, zijn de spullen goed overgekomen.” 

De komende weken zullen de machines in gebruik worden genomen. “Ik was er dolgraag bij geweest, maar moest terug naar Nederland,” zegt Thijs. “Zul je altijd zien: ik was nog niet geland op Schiphol of we kregen te horen dat de container open mocht.” Pascal voegt toe: “We willen, ook al onze mensen in Ethiopië, alle donateurs, zowel van de machines als van de crowdfundingsactie, enorm bedanken voor hun steun.”