Prachtige muziekpareltjes bij eerste Oegstgeester Orgelnacht Groene Kerk

Als je ‘s avonds in het donker door Oegstgeest fietst dan is ons dorp vrijwel uitgestorven. Dat was ook afgelopen vrijdag zo, toen ik nog laat naar de Groene Kerk fietste. Ik was op weg naar de eerste Oegstgeester Orgelnacht.

Gezien de volle fietsenrekken bij het Willibrords Erf was er behoorlijk wat publiek op afgekomen. Bovendien was het pad naar de kerk door brandende fakkels mooi verlicht: een heerlijk feestelijke begroeting.

De kerk

Ik ken de kerk van uitvaartdiensten. Dus deed ik, toen de muziek even stopte, de deur open om ongemerkt plaats te kunnen nemen op een van de achterste kerkbanken. Maar ik had me vergist. Ik had er geen rekening mee gehouden dat voor deze concertavond het publiek op stoelen zat die gericht stonden naar het orgel boven de ingangsdeur. Het liefst was ik in de grond verdwenen, maar het leed was al geschied. Dus liep ik zo zachtjes mogelijk naar een vrije plaats terwijl het orgel met zijn koninklijke geluid doordenderde. 

Het orgel  

En wat ben ik blij dat ik geweest ben! Met deze orgelnacht vierde de protestantse gemeente de ingebruikname van het bijzondere orgel na een renovatieperiode van 10 jaar. Twee weken geleden had u in deze krant al kunnen lezen hoe bijzonder dit orgel is. Oegstgeest beschikt daarmee over een zeldzaam instrument, waarin pijpwerk uit de 16e en 17e eeuw uit de Amsterdamse Oude Kerk opnieuw klinkt. 

Drie organisten  

In de Oegstgeester Orgelnacht zaten drie verschillende organisten achter het orgel. Cor de Jong had voor het eerste concert een programma met vroege meesters samengesteld. (De attente lezer zal beseffen dat ik voor dit concert niet op tijd was. Maar gelukkig kon ik De Jongs eigen opname beluisteren.) De Jong begon met Ick voer al over Rhijn van Jan Pietersz. Sweelinck, die organist was van de Oude Kerk. De Jongs registratie liet bewust deze schitterend klinkende oude pijpen horen. Daarna volgde op zacht vibrerende pijpen Paduana lachrymae, een aangrijpende compositie van Sweelincks leerling Melchior Schildt gevolgd door toccatas en canzones van Frescobaldi, Merulo en Bruna uit dezelfde periode.  

Leidse componisten  

 Tussen de concerten in werden de musici in het hiervoor speciaal aangeklede Willibrords Erf geïnterviewd. Het tweede concert nam Leander Schoormans voor zijn rekening. Hij begon met een preludium van Pachelbel om daarna door te gaan met werken van drie 18e-eeuwse toonzetters uit Leiden. Een van hen was Philippus Pool. Hij werd in 1709 geboren in Saksen en overleed in 1795 in Leiden, waar hij als musicus werkzaam was. In 1734 stond Pool ingeschreven aan de Leidse universiteit. De Zesde Orgelsonate van Pool gespeeld op de Oegstgeester orgel kunt u op het YouTube-kanaal van Schoormans beluisteren. Op de opnamebeelden kunt u eveneens de orgelmanualen en registers van dichtbij bewonderen. 

Drie concerten  

Voor het derde concert had Maciej Wierzcholowski, de huidige organist van de Groene Kerk een ­hoornensemble meegebracht. Deze versterking was niet alleen qua klank een verrijking, maar verwees eveneens naar de houtsnijfiguren boven op het orgel die een blaasinstrument bespelen. De vier musici stonden in de zeer krappe ruimte links en rechts op de orgelgalerij. Samen met de organist speelden ze twee Händel-concerti (HWV 333 en 334). Wierzcholowski kende de stukken van een album met de Deutsche Naturhorn Solisten. 

Toen hij de arrangeur Franz Raml belde en over het Oegstgeester orgel vertelde, werd Raml zo enthousiast dat hij zijn bewerking direct ter beschikking stelde met de opmerking: ‘Ik kom er zeker ook een keer op spelen’.   

Oost-Europese componisten  

De rest van het programma bestond uit interessante oude Oost-Europese orgelmuziek. In deze mooie Poolse en Oost-Pruisische tabulatuurmuziek schitterde eveneens het zeer gevarieerde pijpenwerk van het orgel. In de dansen, kerkliederen en vrije stukken nam de registrant van de avond, Rubèn Godina, nog heel fraai klokkenspel en trommel voor zijn rekening.   

Napraten

Na afloop van dit laatste concert werd het publiek op een drankje getrakteerd waarbij er volop nagepraat werd door musici, organisatoren en publiek. Zelden ben ik zo laat, maar ook zo voldaan door ons slapende dorp naar huis gefietst. Ik verheug me al op de volgende editie.

Michael Klier is muziekdocent en coach in Oegstgeest. Tevens recensent voor De Nieuwe Muze en zijn eigen blog. Info: www.musicwork.shop.