Oegstgeest heeft er met Mathijs Smit een gediplomeerde molenaar bij

Oegstgeest is sinds 8 oktober een gediplomeerde molenaar rijker. Inwoner Mathijs Smit slaagde die dag als molenaar voor de Rijnlandse Molenstichting. Daarmee voegt hij zich bij de groep vrijwilligers die ervoor zorgt dat historische poldermolens niet alleen bewaard blijven, maar ook kunnen blijven doen waarvoor ze eeuwen geleden zijn gebouwd: water verplaatsen en het landschap droog houden.

De Rijnlandse Molenstichting werkt in het gebied van het Hoogheemraadschap van Rijnland en draagt zorg voor 55 rijksmonumenten, waaronder 53 poldermolens. Bijna alle molens kunnen water verplaatsen en 43 molens hebben daarnaast een functie als reserve- of hulpgemaal, bijvoorbeeld bij extreme wateroverlast of wanneer een modern gemaal uitvalt.

Mathijs leerde het vak op de Hogeveensemolen in Noordwijkerhout, een poldermolen uit 1654 aan de Leidsevaart. De molen fungeert als hulpgemaal voor de Hogeveense polder en kan worden ingezet bij extreme wateroverlast of wanneer het gemaal niet werkt. De te bemalen oppervlakte bedraagt 485 hectare.

Traditie met impact

Hoewel moderne gemalen tegenwoordig meestal het dagelijkse waterbeheer verzorgen, zijn klassieke poldermolens nog altijd van betekenis. Ze werken op windkracht, kunnen bijspringen wanneer dat nodig is en laten zichtbaar zien hoe Nederland eeuwenlang met water heeft leren leven. Bovendien houden zij oude kennis en techniek in stand. En veel poldermolens ondersteunen de moderne, elektrische molens nog steeds in hun maalwerk, omdat zijn efficiënt en onafhankelijk van elektriciteit hun werk doen. Dat maakt hen een rustgevende back-up.

Vakman

Wie molenaar wordt, beoordeelt de wind, zet de molen veilig in bedrijf, houdt het maalwerk in de gaten en grijpt in wanneer de omstandigheden daarom vragen.

Voor bezoekers en voorbijgangers vertellen draaiende molens dat waterbeheer geen abstract begrip is, maar iets dat letterlijk in het landschap aanwezig is. Wanneer de wieken draaien en het water wordt verplaatst, komt de geschiedenis van de polder tot leven.

Als gediplomeerd molenaar kan Mathijs Smit bijdragen aan die levende traditie. Hij helpt mee om een historisch werktuig veilig te laten functioneren, houdt toezicht op de techniek en kan belangstellenden uitleg geven over de werking en betekenis van de molen.

Met zijn diploma is Mathijs Smit dus niet alleen molenaar geworden; hij is ook een nieuwe hoeder van een typisch Nederlands ambacht.