Veense boot te water gelaten op Scheepstimmerwerf Klaas Hennepoel

Afgelopen zondag, 3 mei, vond op Scheepstimmerwerf Klaas Hennepoel en bijzondere tewaterlating plaats. Een prachtig bont gezelschap van historici, ambtenaren, stagiairs en andere belangstellenden was er getuige van hoe een authentiek nagebouwde Veense boot het water van de Haarlemmertrekvaart in gleed. 

Dit verdwenen scheepstype werd in vroeger tijden in Roelofarendsveen gebruikt om de producten van de tuinderijen naar de veiling te brengen. In het weekend, als er niet gewerkt hoefde te worden, werd met de Veense boten (wedstrijd-)gezeild.

Werfbaas Alexander de Vos begon zijn speech met het tonen van een portret van zijn Nieuwkoopse opa in een boot. “Ook ík hing als kleine jongen al over de muur van het in aanbouw zijnde Zuiderzeemuseum.”

Hij sprak zondag de vele toehoorders toe over de Veense boot, die hij een ‘varend streekproduct’ noemde. “De uitdaging was om alles zo authentiek mogelijk te bouwen. Bijvoorbeeld met houten deuveltjes, en niet met stalen schroeven. Het was een heel gedoe om uit te zoeken hoe we dat het beste konden doen.” Ook was het zoeken naar het gebruik van de juiste, snelle lijnen. “Het scheepje is immers niet alleen om vracht te vervoeren, maar ook om hard mee te gaan.”

Om het juiste hout voor de boot te krijgen heeft Alexander veel contacten gelegd. “De landgoedeigenaren uit de erfgoedlijn Landgoederenzone hebben hier een keer op zolder vergaderd, en sindsdien zitten die vormen van de spanten van de in aanbouw zijnde boten in hun hoofd. En als er ergens in de Zuid-Hollandse landgoederen een eik omgaat, dan bellen ze mij. Want wij zoeken met name kromme takken waar we de spanten van maken.”

Stagiairs

Een Veense boot valt op doordat het voor- en achterbord enigszins naar binnen hellen, de zijkanten oftewel boeisels steken een stukje door voorbij het voor- en achterbord. Verder heeft een Veense boot voorin een zogenaamd weeggat, dat is een sleuf waarin een stok gestoken kan worden, dwars op de boot, zodat de boot vanaf de kant kan worden voortgeduwd.

Van begin tot eind is de nieuwe Veense boot gebouwd door stagiairs, jonge vaklieden in opleiding, onder andere van het Hout- en MeubileringsCollege. Drie jaar geleden, in 2023, werd begonnen met het opmeten van een oude Veense boot in het museum Oud Alkemade. Ook zijn er modellen van Veense boten opgemeten. De boot is zoveel mogelijk met handgereedschap gebouwd. Het gebruikte eikenhout komt niet van ver, maar van landgoederen in de buurt zoals landgoed De Horsten in Wassenaar, Huis te Manpad in Heemstede en Oostergeest in Warmond.

Volgend weekend gaat werfbaas Alexander de Vos samen met stagiairs naar de Motketelwedstrijden op de Loosdrechtse plassen. Iedereen is benieuwd hoe snel het kleine bootje zeilt.

Voor de tewaterlating werd geen champagnefles gebruikt. “Ik heb echt een vreselijke hekel aan glasscherven.” Dus werd een jute zak weggetrokken om de naam van de boot (’Fuut’) te onthullen.