‘Samen actie ondernemen tegen meeuwenoverlast’

In het groene Oegstgeest is het zeer aangenaam wonen. Dat is bekend bij mensen uit de regio, maar ook in het dierenrijk is ons dorp een geliefde woonplaats.

Door Willemien Timmers

Vanuit de duinen komen veel meeuwen het land in. De overlast in Oegstgeest schijnt erger geworden te zijn toen een jaar of tien geleden FloraHolland een nieuwe afschrikmethode met lasers ging gebruiken waardoor de meeuwen zich verplaatsten.

Zo zijn er veel meeuwen die Oegstgeester daken zoeken om hun jongen op groot te brengen. Dit geeft jaar op jaar overlast, temeer omdat broedende meeuwen hun eieren beschermen. En als de eieren eenmaal uitkomen doen de meeuwenouders alles om indringers weg te jagen.

Surveillance

“Het lijkt wel of deze meeuwen surveilleren”, vertelt Edwin van Rooyen uit de Rembrandt van Rijnlaan met een glimlach. “We zien als bewoners niet goed op welk dak ze zitten, maar ze zijn zeer actief in het beschermen van hun jongen. Het is bijna grappig hoe ze posten en telkens aan ons als bewoners laten merken dat ze er zijn en alles zullen doen om hun kroost te beschermen.”

Als de ouders in actie komen om hun kuikens te verdedigen in een ruim gebied rond het nest, maken ze veel geluid. “En dat zijn niet de prettigste geluiden. De meeuwen zijn veel en vaak luidruchtig aanwezig. Bij het eerste licht beginnen ze te krijsen, en dat is in de zomer al vanaf vijf uur ’s morgens. Vervolgens duurt het gekrijs dan tot een uur of elf ’s avonds.”

Uitslapen was er voor de buurt deze zomer dus niet bij. “Raar hoe die meeuwen een soort van preventief bij het ochtendlicht direct beginnen te roepen. En dan gaat het met onderbrekingen de hele dag door.”

Aanvallen

Overigens is Van Rooyen een natuurliefhebber die het bewonderenswaardig vindt hoe goed meeuwenouders voor hun kleintjes zorgen. “Maar ze vallen soms zomaar mensen in de straat aan. En toen hun pluizenbol bij ons in de tuin liep, voerden ze ook duikvluchten uit op onze kat. Die durfde van schrik twee dagen de deur niet meer uit.”

Nadenken

Van Rooyen zou graag zien dat de buurt, of misschien zelfs nog breder, de wijk, nadenkt over hoe voorkomen kan worden dat de meeuwen volgend jaar nog meer overlast geven. “We hebben gemerkt dat meeuwen na een jaar terugkomen naar hun nest. Als de nieuwe jonge meeuwen hier ook hun nest gaan bouwen, kunnen we hier zomaar een meeuwenkolonie krijgen. Dat moeten we niet willen, lijkt me. Belangrijk is dat we de vogels in ieder geval niet voeren. Anders blijven ze terugkomen. Ik heb begrepen dat ze veertig jaar kunnen worden, dus dan houden we nog wel even overlast als ze het hier naar hun zin hebben.”

De pluizige jongen van meeuwen zien er lief uit, maar moeten ook niet gevoerd worden. “Zo blijven ze in de buurt, en zitten we volgend jaar opnieuw met de gebakken peren.”

Als alle buurbewoners meewerken, komen er vanzelf minder meeuwen. “Soms gooien mensen vanaf flatgebouwen brood, omdat het zo leuk is om te zien hoe meeuwen in een duikvlucht het voedsel opvangen. Toch moeten we dat niet doen. Het is echt niet fijn om uiteindelijk op straat te worden aangevallen door een meeuw, of om om vijf uur al wakker te worden van het vogelgeschreeuw. Meeuwen horen niet in bewoond gebied, en zeker niet in grote aantallen. Het zijn mooie en slimme dieren, maar ze zijn hier niet op hun plek.“

In kaart brengen

Hij hoopt dat we als Oegstgeestenaren met elkaar iets kunnen doen aan de meeuwenoverlast. “Misschien kunnen we samen in kaart brengen waar de meeuwen hun nesten hebben gemaakt dit jaar, en voorkomen dat ze volgend jaar in grotere aantallen terugkomen. We moeten bespreken wat we kunnen doen om op termijn een nachtmerrie te voorkomen. Dit lijkt me een goed onderwerp voor op de agenda van wijk-overleggen.”

Verboden

Meeuwenoverlast is geen onbekend probleem in het Nederlandse kustgebied en ver daar omheen. Gemeenten als Haarlem, Alkmaar, Leiden en Katwijk doen er alles aan om de overlast op een ‘meeuwvriendelijke’ manier te bestrijden. Daarbij worden ze beperkt door de wet, die het opzettelijk verontrusten, verwonden of doden van beschermde diersoorten als meeuwen verbiedt. Het weghalen van nesten of het verwijderen van eieren is ook verboden. Gemeenten met veel overlast krijgen soms een ontheffing voor het weghalen van nesten, het verwisselen van eieren voor nep-exemplaren of, zoals Katwijk, het onderdompelen van de eieren in olie waardoor ze niet uitkomen.

Als die ontheffing er niet is, kunnen woningeigenaren maar één ding doen: voorkomen dat de meeuwen gaan nestelen door netten of draden te spannen. 

Mogelijkheden beperkt

WYwonen, die veel woningen in Oegstgeest in eigendom heeft, is bekend met de overlast die meeuwen kunnen geven. Eerder gaven ze aan dat ze niet van plan zijn netten aan te brengen. Vogels raken erin verstrikt en het is erg kostbaar. Wel gaan ze wekelijks, van eind maart tot en met augustus, de daken op en houden ze die schoon, om nestvorming te voorkomen. Verder zetten ze ook kunstvogels (terrorhaws) in. 

“Door wet- en regelgeving zijn onze mogelijkheden beperkt, waardoor we ons voornamelijk richten op preventieve maatregelen. Bovendien kunnen we alleen handelen op onze eigen complexen. Dit kan betekenen dat een naastgelegen complex wel toegankelijk blijft voor meeuwen. Dit jaar hebben wij geen klachten ontvangen over meeuwenoverlast. Bewoners kunnen zelf niet veel doen aan broedende vogels op het dak, want daar hebben ze geen toegang toe. Wel kunnen inwoners zorgen dat er geen eten te vinden is in de omgeving en op straat,” aldus WYwonen.

Geen concrete acties

Ook de gemeente laat weten geen concrete acties te ondernemen. “Een effectieve manier om overlast tegen te gaan, is voorkomen dat de vogels nestelen op ongewenste plekken. Daarom is het van belang om voordat het broedseizoen begint hier al maatregelen tegen te nemen. Meeuwen en kauwen vallen onder de wettelijke bescherming van de Wet Natuurbescherming. Deze wet verbiedt het opzettelijk verontrusten, verwonden of doden van beschermde diersoorten als meeuwen. Ook het verwijderen van nesten of eieren is verboden. De gemeente kan om deze reden geen vogeloverlast bestrijden.”