‘Laat Oegstgeest niet zonder kringloopwinkel SOEK komen te zitten!’

De tijd begint zo langzamerhand te dringen voor de Stichting Oegstgeester Kringloop (SOEK). De populaire Oegstgeester kringloopwinkel moet in 2028 vertrekken van de huidige locatie bij Ad van Nieuwland aan de Haarlemmerstraatweg. Dat lijkt nog ver weg, maar de tijd tikt ongenadig hard door. Een speciale commissie zocht het afgelopen jaar naar een nieuwe plek, maar zonder resultaat. “We zijn eigenlijk weer terug bij af”, zegt voorzitter Maria Smits. “En eerlijk gezegd maak ik me daar zorgen over.”

Wie op een openingsdag (woensdag, vrijdag en zaterdag) bij de SOEK binnenloopt, ziet hoeveel spullen er in Oegstgeest via het initiatief een tweede, derde of soms zelfs vierde leven krijgen. Per kwartaal gaan er volgens Smits zo’n 20.000 artikelen over de toonbank. Bovendien valt op hoe druk het is en hoe divers de mensen zijn die er rondlopen.

De SOEK staat elke week tjokvol. En dan te bedenken dat lang niet alles wat wordt ingebracht in de winkel komt. Spullen die de SOEK zelf niet kan gebruiken, vinden waar mogelijk hun weg naar andere organisaties en goede doelen. “Zo brengen we babykleertjes naar Jottem en gaan oude dekens naar de Stichting AAP.”

Maar achter het grote succes van de kringloopwinkel speelt al jaren een probleem: waar kan de SOEK in Oegstgeest een vaste plek vinden?

Tijdelijke plek

De kringloopwinkel moest in 2024 vertrekken van de tijdelijke antikraaklocatie aan de Endegeesterstraatweg, waar ruimte moest worden gemaakt voor nieuwbouw van de Leo Kannerschool. De SOEK vond vervolgens, via bemiddeling van de gemeente, onderdak in een oude kas bij hovenier Ad van Nieuwland. Deze mooie oplossing was vanaf het begin tijdelijk, en inmiddels zijn ruim twee van de afgesproken vier jaar verstreken. 

Op 1 juni 2028 moet de SOEK definitief vertrekken van deze plek. In werkelijkheid ligt de deadline nog eerder, vertelt Smits. “Als we geen nieuwe plek vinden, zullen we waarschijnlijk eind 2027 al moeten stoppen. Alles moet hier immers ook nog worden afgebroken en opgeruimd.” 

Zoektocht

Zoals gezegd heeft de SOEK bepaald niet stilgezeten in de zoektocht naar een nieuwe, permanente locatie. Een speciale groep mensen ging op zoek en bekeek een vijftiental locaties in Oegstgeest, en soms zelfs nét daarbuiten. Smits spreidt tijdens het gesprek een kaart uit waarop de mogelijkheden staan aangegeven. De ene na de andere plek viel af. Te klein, te duur, een andere bestemming, geen parkeerruimte of simpelweg niet beschikbaar.
“Er zijn absoluut momenten geweest waarop we dachten: hier liggen kansen. Maar uiteindelijk is er niets concreets overgebleven.”

Geen gewone winkel

Dat frustreert de voorzitter. Zeker omdat SOEK veel meer is dan een winkel waar tweedehands spullen worden verkocht.

De stichting draait vrijwel volledig op zo’n 75 vrijwilligers. Voor een deel van hen is SOEK een belangrijke plek om anderen te ontmoeten en nuttig bezig te zijn. Er wordt samen koffiegedronken en twee dagen per week geluncht. Ook is er eenmaal per maand een vrijwilligersborrel. “Het gewone intermenselijke contact wordt volgens mij enorm onderschat in onze maatschappij. Gewoon even ergens naartoe kunnen en een praatje maken. Dat is voor mensen belangrijk, en dat kan bij de SOEK.” 

Daarnaast voorkomt de kringloopwinkel dat grote hoeveelheden bruikbare spullen bij het afval terechtkomen. Die krijgen een nieuwe ronde.

“Overigens zijn veel van de ingebrachte spullen onbruikbaar. Tweemaal per week betalen wij een afvalverwerkingsbedrijf om alles wat stuk of vies is op te halen. Daar heeft de gemeente geen kosten aan.”

Geven

De opbrengsten van de SOEK verdwijnen niet in de zakken van een ondernemer. “Wij zijn een vrijwilligersorganisatie. Niemand verdient hieraan. Onze missie is dat spullen opnieuw gebruikt kunnen worden. Dat is waar het om draait.” 

Een groot deel van de opbrengst gaat bovendien ieder jaar naar lokale maatschappelijke initiatieven. Elk jaar worden veel stichtingen in Oegstgeest blij gemaakt met SOEK-giften. Bij elkaar wel zo’n 30.000 euro.

‘Ik heb soms het gevoel dat vooral wordt gekeken naar wat níét kan’ - Maria Smits

‘We worden als commercieel gezien’

Juist daarom begrijpt Smits niet dat het zo moeilijk blijkt om een nieuwe plek te vinden. Vanuit de gemeenteraad, het college en het ambtenarenapparaat klinkt volgens haar veel waardering voor SOEK. Maar als het op concrete hulp aankomt, ervaart ze dat anders.

Een belangrijk struikelblok is volgens haar dat SOEK door de gemeente als commerciële partij wordt beschouwd. “Daar heb ik moeite mee. Natuurlijk verkopen wij spullen, maar we zijn een stichting en werken met vrijwilligers. We hoeven geen subsidie. We willen vooral dat er wordt meegedacht over hoe we dit kringloopinitiatief mogelijk kunnen blijven maken.”

Smits benadrukt dat er natuurlijk meer zaken een rol spelen. Ruimte is schaars in Oegstgeest en aan vrijwel iedere mogelijke locatie zitten haken en ogen. Toch had ze meer verwacht van de zoektocht en de hulp uit het raadhuis. “Ik heb soms het gevoel dat vooral wordt gekeken naar wat níét kan. Bij volgens ons kansrijke locaties wordt vaak direct al beargumenteerd waarom het daar tóch niet gaat lukken. Dat is ontmoedigend.” 

Ook het feit dat in buurgemeenten kringloopinitiatieven onder de gemeente vallen, terwijl de gemeente Oegstgeest nauwelijks kosten of werk aan de SOEK heeft en het initiatief vrijwel alleen positieve kanten kent, wekt soms wrevel op.

Kleine kansen

Gelukkig is er nog wat tijd, alhoewel de SOEK op dit moment nergens concreet mee bezig is. Smits hoopt dat er nog met vastgoedondernemer Oudendal in gesprek kan worden gegaan over mogelijkheden voor verhuur of nieuwbouw op landgoed Endegeest. Ook een terrein dat inmiddels in handen is van Liander zou wellicht een optie kunnen worden wanneer de netbeheerder daar geen onderstation realiseert. Maar concreet is dat allemaal niet.

“Het zijn echt kleine kansjes”, zegt Smits. SOEK heeft daarom opnieuw de Oegstgeester politiek benaderd. Met vertegenwoordigers van de verschillende fracties worden gesprekken gevoerd.

Oproep

Tegelijk doet de voorzitter een beroep op alle inwoners en ondernemers van Oegstgeest. Voor een nieuwe SOEK is ongeveer 500 vierkante meter nodig, laat zij weten. Een plek moet bereikbaar zijn en voldoende mogelijkheden bieden voor de grote stroom spullen die wekelijks wordt gebracht en verkocht. “Misschien is er iemand die iets weet waar wij zelf nog niet aan hebben gedacht. Alle ideeën zijn welkom.”

Niet zonder SOEK

Iedereen bij de SOEK spant zich tot het uiterste in om te voorkomen dat Oegstgeest straks zonder SOEK komt te zitten.

“Al die vrijwilligers staan hier iedere week weer. Ze sorteren spullen, ruimen op, helpen klanten en zorgen ervoor dat dingen opnieuw worden gebruikt. SOEK is een aanwinst voor het dorp. Ik zou het echt een aanfluiting vinden als daar uiteindelijk geen plek meer voor is.”

Door Willemien Timmers