Koninklijke Onderscheiding voor Catrien Bijleveld

Tijdens haar afscheidssymposium op 15 mei is prof. dr. mr. C.C.J.H (Catrien) Bijleveld onderscheiden als Officier in de Orde van Oranje-Nassau. De criminologe ontving het lintje uit handen van burgemeester Emile Jaensch.

Bijleveld is sinds 2001 hoogleraar methoden en technieken en criminologisch en empirisch-juridisch onderzoek aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Zij gaat nu op 67-jarige leeftijd met emeritaat. Zij stopt niet met al haar werkzaamheden. Ze blijft nog lid van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) en is gasthoogleraar geworden in Liverpool, Groot-Brittannië.

Bijleveld wordt beschouwd als een van de grondleggers van de opleiding criminologie in Nederland. Ze stond aan de wieg van de bachelor- en masteropleidingen die inmiddels internationaal zeer goed staan aangeschreven. Ze maakte veel van het onderwijsmateriaal en richtte in de loop der jaren nog een aantal andere onderwijsprogramma’s in, zoals de masteropleiding over de criminologie van de misdrijven in het internationaal strafrecht. Dit onderwijs- en onderzoeksprogramma naar genocide, oorlogsmisdrijven en misdrijven tegen de menselijkheid is uniek in de wereld. Ook is ze betrokken bij de oprichting van Empirical Legal Studies.

Naast haar hoogleraarschap was ze ook lange tijd betrokken bij het Nederlandse Studiecentrum Criminaliteit en Rechtshandhaving (NSCR). Ze begon daar in 2000 als senior onderzoeker en was er van 2014 tot 2019 directeur. In die hoedanigheid zorgde ze er onder meer voor dat er structurele aandacht kwam voor slachtoffers. In samenwerking met het Fonds Slachtofferhulp werd het onderzoeksprogramma Victimologie op gericht.

Het vakgebied van Bijleveld, de criminologie, heeft zich de afgelopen decennia sterk ontwikkeld. Bijleveld, opgeleid in de methoden en technieken, heeft als dé methodoloog binnen het vakgebied decennialang bijgedragen aan de kwaliteit van dit onderzoek.

Bijleveld is actief lid van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen, de Koninklijke Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen en de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR). Als lid van de WRR adviseert ze de regering op het beleid van harde criminaliteit, ondermijning en drugs. Ook was ze lid van de Commissie De Winter die onderzoek deed naar geweld in jeugdinstellingen en van de Commissie Samson die seksueel misbruik in de Nederlandse jeugdzorg onderzocht.

Behalve belangrijk voor de wetenschap was Bijleveld als een van de eerste vrouwelijke hoogleraren op de rechtenfaculteit van de VU ook een inspirerend rolmodel voor (vrouwelijke) promovendi. Een aanzienlijk deel van deze jonge onderzoekers is later zelf ook hoogleraar geworden.