STROOMLOOS - ‘De kurkentrekker blijft het gewoon doen’

STROOMUITVAL-INTERVIEW • Als alle lichten ineens uitgaan en het stopcontact geen stroom meer levert, raken veel mensen in paniek. Dat zal het Oegstgeester echtpaar Joost en Barbara Perquin niet overkomen. Zij hebben overal ter wereld gewoond en zijn daardoor volgens eigen zeggen ‘toch wel van de zelfredzaamheid’. “Ook tijdens een stroomuitval kun je controle hebben over veel zaken.” Een artikel over vooruitdenken en nuchter blijven. 

“We waren halverwege de twintig toen we in de jaren negentig naar Istanbul vertrokken.Toen was alles daar veel minder goed geregeld dan tegenwoordig. Je bent gewend in Nederland dat alles het altijd doet. Als je dan komt in een land waar af en toe de stroom uitvalt en waar enorme gaten in de wegen zitten, dan leer je jezelf aan om in een modus te komen van: ‘als het niet kan zoals het moet, dan moet het dus zoals het kan’. Want het idee van ‘zo hoort het’, dat bestaat niet,” vertelt Barbara. 

Het echtpaar woonde met hun gezin ook in Santo Domingo in de Dominicaanse Republiek, en in Santiago in Chili.

“Op veel plekken in de wereld lopen dingen anders. Wij zijn hier in Nederland gewend om te dreinen totdat het gaat zoals wij willen. Wij willen alles tot in de perfectie regelen. Dat is ook een kracht, dat begrijp ik wel”, vult Joost haar aan. “Als buitenlandse vrienden hier op bezoek zijn, hangen ze met hun kaken op hun knieën omdat alles er hier zo perfect uitziet.”

Verwend

Hij vertelt dat we eigenlijk verwend zijn hier. “We hebben ook in Texas gewoond, in de USA, het rijkste land ter wereld. Je wilt niet weten wat voor troep en rommeligheid je daar tegenkomt. Alleen binnen een ‘gated community’ ziet het er allemaal netjes uit.”

In Nederland kijken mensen in eerste instantie naar de overheid voor het oplossen van problemen. In huize Perquin niet. “Wij zijn gewend om onze eigen broek op te houden.”

Door al hun ervaring in het buitenland zijn Joost en Barbara ‘toch wel van de zelfredzaamheid’. “Als ik iets zelf kan, dan doe ik dat ook liever dan dat ik het aan iemand anders uitbesteedt. Dat kan natuurlijk niet met alles, maar met heel veel dingen wel,” benadrukt Joost. “Mijn vader was tandarts.” Lachend: “Dat is eigenlijk gewoon een timmerman met een academische opleiding. Ik heb het altijd leuk gevonden om dingen uit te pluizen en te fixen.” Ook Barbara heeft het ‘doen’ van huis uit meegekregen.

In het voorjaar van 2025 woonde Joost een lezing bij van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid. “Dat was best een wake-up call. Het is niet een kwestie van óf, maar wanneer we te maken zullen krijgen met calamiteiten op het gebied van publieke voorzieningen. Hij ging nadenken over wat hij als gezin nodig zou hebben om in tijden van crisis de dagen comfortabel door te komen. 

“Kijk, een grote batterij helpt je uiteindelijk niet. Dus heb ik gewoon een lekkere lading hout in de tuin liggen.”

Hij praat verder: “Aan je mobiel en je powerbank heb je op een gegeven moment niet meer zo veel als de zendmast uitvalt. Daarom heb ik een generator aangeschaft. Dan blijft in ieder geval de pomp van je cv-ketel het doen. De kans dat het gas uitvalt is niet heel erg groot.”

Samen

Het sympathieke Oegstgeester echtpaar heeft veel geleerd van hun jaren in Texas. “Als er een hurricane aankwam, dan kocht iedereen direct voedsel in blik, terwijl de verse groenten dan wegkwijnden in de schappen”, herinnert Barbara zich. “Ik kocht altijd alleen maar verse groenten om heerlijk een gezond maal te maken.” Met een knipoog: “En we sloegen genoeg drank in.” 

Joost benadrukt dat het belangrijkste is dat je de normale dingen kunt blijven doen. “Dat je koffie kan maken. Dat je koelkast kan blijven draaien, en dat je niet met kaarsen hoeft te klooien omdat je lampen het gewoon doen.” Hij moedigt anderen aan om ook een noodaggregaat aan te schaffen. “Kijk overleven doe je sowieso. Met een koud blikje bruine bonen en een fles wijn en je bent al een heel eind. Maar hoe fijn is het om ook comfortábel door te leven.”

De familie Perquin wil voorkomen dat ze bij stroomuitval in een neerwaartse spiraal belanden. “Zonder stroom blijven alle lekkere verse producten niet lang meer goed. En als je geen blikvoer wilt eten moet je dus zorgen dat je koelkast het blijft doen. Met een noodaggregaat en voldoende benzine kan ik daarvoor zorgen. Al is het maar twee à drie uur per dag.”

Zijn vrouw luistert ontspannen naar hem. “En vergeet niet: De kurkentrekker blijft het gewoon doen.” Ze vertelt over de goede herinneringen die ze heeft aan de ‘blockparties’ in Houston als de stroom uitviel. “Niemand kon naar z’n werk.” In noodsituaties is de sociale structuur in je eigen buurt is dus heel belangrijk.

Weerbaar

Het echtpaar Perquin is opvallend positief. “We zijn absoluut geen preppers. Eerder mensen die weerbaar en voorbereid zijn. Het is belangrijk dat we de balans vinden tussen bewustwording en bangmakerij. Wees reëel. De meeste mensen hebben echt wel voor een week eten in huis. Ga dus niet allerlei campingvoer in huis halen. Dat hoeft helemaal niet.”

Noodaggregaat

“In Texas kon op een normale dag de stroom twee, drie uur uitvallen. Op de Dominicaanse Republiek was het bijna dagelijks. En daar heeft iedereen een enorme grote generator,“ vertelt Barbara. “Wat uiteindelijk heel smerig is”, vult haar man aan. “Ik weet trouwens niet of wij in Nederland die luchten willen in de achtertuin.”

Een noodaggregaat in gebruik nemen is overigens best wel even een dingetje. Er moet benzine of diesel in, maar ook olie. Het apparaat is behoorlijk zwaar. En bovendien moet de gebruiker er een goede, veilige plek voor vinden in ‘rust’, maar zeker ook wanneer hij draait. Joost: “Het apparaat wordt warm en er komt CO2 uit. Je kunt hem niet gewoon in de kamer neerzetten, maar natuurlijk ook niet buiten in de regen. Want dan krijg je kortsluiting.”

“Overigens start ik mijn noodaggregaat iedere twee à drie maanden even. Ook zorg ik dat de olie goed is. Bij elkaar vraagt dat best wat handigheid. Ik ben blij dat ik een exemplaar heb wat op benzine loopt. Dat kan ik eventueel altijd uit de auto halen.” Hij waarschuwt mensen om niet alvast tien jerrycans in de garage te zetten. “Een of twee is voldoende. Bovendien verslechtert de kwaliteit van benzine over de tijd als je er geen additiefje in doet waardoor de benzine langer houdbaar blijft.” Voor het idee: Het aggregaat van de familie Perquin gebruikt een halve liter benzine per uur en heeft een tank van tien liter.

Barbara lacht: “Ik weet trouwens niet of ik het ding aankrijg als jij op het moment van stroomuitval niet thuis bent.” Het resultaat is een kleine hilarische oefening in de achtertuin, waarbij het aggregaat na enig gepruts, gewoon netjes aangaat. “Weer wat geleerd!”

Praktisch

Het tekent de familie. “Verdiep je nú, op het moment dat het geen crisis is, in aggregaten en alle andere zaken die je in noodsituaties nodig hebt. Wees bezig met zelfredzaamheid. Wees nieuwsgierig en zoek dingen uit. Dat scheelt paniekmomenten later.”

Samen zijn ze heel praktisch. Joost: “Wij hebben trouwens een jerrycan van twintig liter water hier in de kast staan. Dat water verversen we eens in de zoveel tijd. Dat moet je niet vergeten. By the way: als ik een badkuip zou hebben, zou ik die in noodsituaties als eerste vol laten lopen.”

“En wie slim is, gebruikt het water uit de regenton om het toilet door te spoelen.”

Over de rol van de overheid

De overheid benadrukt dat alle burgers de eerste 72 uur zelfredzaam moeten zijn. “Maar dan begint het pas. Ik denk dat veel mensen in ons dorp geen flauw benul hebben van wat hen te wachten staat. Grote kans dat velen in paniek raken of boos worden vanuit de gedachte dat de overheid te allen tijde voor hen klaar moet staan, en dingen voor hen moet regelen.

Die bewustwording, het blijven nadenken, is denk ik nog veel belangrijker dan alleen bezig zijn met praktische zaken als het inslaan van bijvoorbeeld een noodpakket. Het is belangrijk dat dat verhaal goed verteld wordt, en mensen niet boos naar de gemeente kijken, maar voorbereid zijn. Belangrijk is dat je je verwachtingen kent, en weet waar je genoegen mee neemt op het moment dat er crisis is.”

Ik denk dat je uiteindelijk als bestuurders die verwachtingen moet managen. Als we hier drie dagen zonder stroom zitten - en dat gaat gewoon een keer gebeuren - dan moet iedereen gewoon even een toontje lager zitten. En als je het wat beter wil hebben, dan moet je dat nu al voor jezelf regelen. Dan kun jij straks het huis zijn waar de buren op de koffie kunnen komen.”

Over sociale contacten

“Het kan geen kwaad om je buren te kennen en een beetje te weten wie er ongeveer in je buurt woont. Maar in zo’n noodgeval willen de meeste mensen elkaar gewoon helpen. Om nou vooraf alles met iedereen af te tikken? Ik denk dat heel veel dingen zichzelf gaan regelen. Dat er altijd mensen zijn die het voortouw nemen en dingen regelen. Als er iets gebeurt, dan ga ik een rondje door de buurt lopen om te kijken of ik iemand kan helpen. Maar dat geldt niet voor alle buurten en wijken in Nederland.”

Daarnaast is het goed om stil te staan bij hoe je contact onderhoud met familieleden die niet bij je in de buurt wonen. “Onze kinderen die kunnen zichzelf wel redden. En als ze dat niet kunnen, dan stappen ze maar op de fiets vanuit Rotterdam, Delft en Amsterdam hier naartoe.”

Barbara’s moeder woont op loopafstand, dat is een geruststelling. Joost: Mijn ouders wonen in Friesland. En mijn broertje ook, dus die kan bij hen langs. Maar misschien is het fijn om daar toch een keer concreet afspraken over te maken, dat hebben we nog niet gedaan.”

In het aller-slechtste geval weet Joost dus niet hoe het met zijn ouders gaat. Barbara: “Dan moet je erop vertrouwen dat jouw broer en schoonzusje dat doen. Misschien goed om daar toch iets over af te spreken.”

Joost: “Maar is het erg als je even geen contact hebt? Dat is best interessant eigenlijk. Net als in coronatijd, je went ook weer aan vervelende omstandigheden. Als je je ouders even niet spreekt, is dat vervelend, maar je moet ook vertrouwen hebben in de medemens.”