Concert cello-fagot duo Lucia Swarts en Gerard Wiegers in De Paulus

In de intieme ambiance van Cultuurhuis De Paulus spelen zondag om 16.00 uur de alom bewonderde celliste Lucia Swarts en Gerard Wiegers, fagot. Wiegers is aan de Universiteit van Amsterdam hoogleraar Religiegeschiedenis en Vergelijkende Religiewetenschappen. In gesprek met hem.

Door Lucien Knoedler

Piano, viool, cello, fluit spelen velen, maar fagot? Prof. dr. Gerard Wiegers: “Ik houd van blaasinstrumenten, begon als kind met blokfluit, later kreeg ik dwarsfluitles van Cees Bijleveld, fluitist van het Noord Nederlands Orkest in Groningen, waar ik woonde. Dat was fantastisch, maar er waren al vele fluitisten. In jeugdorkesten was vraag naar fagottisten, ik probeerde de overstap en kon inderdaad veel meer samenspelen. Zo is het verder gegaan.”

Lyrisch en melancholisch

Er zijn diverse fagotten, zoals de Duitse en de Franse. “De mijne is een prachtige Duitse fagot, een Püchner. Bij elkaar verdiend door als student in de ploegendienst te werken in de magazijnen van Uitgeverij Wolters-Noordhoff en bij de Posterijen.” De fagot wordt vaak geassocieerd met de grappige thema van het orkestwerk ‘De Tovenaarsleerling’ van Dukas en met de mopperende opa in Prokofjevs muzikale sprookje ‘Peter en de wolf’. “Het grappige is zeker een geliefde kant van dit instrument, maar ik vind het lyrische en melancholische aantrekkelijker.”

Beethovens fagotconcert

“Het vioolconcert van Beethoven wordt onder fagottisten het fagotconcert van Beethoven genoemd, vanwege de prachtige partijen”. Wiegers vervolgt: “Het klassieke orkest is maar een van de mogelijkheden om te spelen voor een fagottist. Denk ook aan kleine ensembles zoals het blaaskwintet, of als basso continuo-stem in een duo. Dit willen we tijdens ons concert graag laten horen en uitleggen”.

Studie

U bezocht het conservatorium van Groningen vanwege Fred Gaasterland en was naast hem vaste remplaçant fagot in het Noord Nederlands Orkest. Daarna studeerde u aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag bij Joep Terwey, eerste fagottist in het Concertgebouworkest, en tegelijk aan de Universiteit Leiden. Nooit overwogen helemaal de muziek in te gaan? “Zeker, ik studeerde Godsdienstwetenschap aan de Faculteit der Godgeleerdheid, heb tijdens mijn studie op een bepaald moment de keuze moeten maken en was zo gelukkig een mooie promotieplaats te krijgen in Leiden. Daarmee was de keuze gemaakt”.

Muziek vraagt en geeft veel

Eerder aan de Radboud Universiteit Nijmegen, bent u sinds 2009 hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam. Toch tijd om fagot te spelen? “Ik doe mijn best.” Alle spel is ernstig, leert de cultuurhistoricus Johan Huizinga. Elk spel verlangt immers complete toewijding, telkens weer. Wiegers: “Muziek vraagt heel veel, maar geeft ook heel veel”. Van nature kunnen toch evengoed mensen niet zonder spelen? Spelen wekt verbeeldingskracht, veerkracht en gemeenschapszin bovendien. “De spelbenadering is voor religie heel belangrijk. Huizinga had niet voor niets grote interesse voor de religiewetenschap”.

Herfsttij der Middeleeuwen

Wiegers: “Bij Wolters Noordhoff lag destijds Huizinga’s ‘Herfsttij der Middeleeuwen’ op grote stapels in het magazijn. Ik heb er heel wat mee gesjouwd. Nu ben ik al een aantal jaren met veel plezier lid van de redactieraad van Leiden University Press, waar in 2019 daarvan een prachtige jubileumuitgave uitkwam”.

99e concert

Dit is het 99ste concert onder de vleugels van Muziekkamer Oegstgeest c.q. Stichting Mu6, waarvan 88 in De Paulus, sinds 21 december 2014. 

Zondag 22 december begint het concert om 16.00 uur. Een kaartje is 25 euro, vrij entree tot 18-jarigen in gezelschap van een volwassene met een toegangsbewijs. Zie muziekkamer-oegstgeest.org.