Luister naar het riet
Geniet jij ook zo van de lente? De bloesem aan de bomen, de kuikentjes in het water en het riet dat weer opschiet. Hier in Poelgeest, waar ik deze column schrijf, kan ik het allemaal zien vanuit mijn werkkamer. Tenminste, als ik even opsta vanachter mijn bureau. De snelheid waarmee het riet opeens weer begint te groeien, verbaast mij elk voorjaar opnieuw. In het najaar knippen we het af tot aan de waterspiegel. Vervolgens gebeurt er maandenlang niets en dan opeens schiet in enkele dagen het riet op en kunnen kuikentjes er beschutting vinden. Wanneer ik even mediteer over de betekenis van het riet, schiet mij een regel van de Perzische dichter Rumi te binnen. Mijn geliefde bracht zijn poëzie mee uit Iran. Rumi leefde in de dertiende eeuw in het Midden-Oosten in - ook toen - politiek onrustige tijden. Zijn ouders vluchtten met hem voor de Mongolen en belandden uiteindelijk in Turkije. Daar vind je zijn graf in Konya, een bedevaartsoord voor soefi’s, een mystieke stroming in de Islam.
Zijn beroemde werk Mashnavi, ook wel de ‘Perzische Koran’ genoemd, begint met de beroemde regel: ‘Luister naar de fluisteringen van het riet, luister hoe het weeklaagt over de scheiding…’
Een oproep tot luisteren; een mens heeft niet voor niets twee oren en maar één mond. Luister naar de klaagzang van het riet, het klaagt over afgesneden zijn uit de bedding. Sinds onze navelstreng is doorgesneden, zijn wij afgesneden van onze Bron. Het is natúúrlijk, om terug te verlangen naar je geboortegrond, zoals Rumi misschien ook deed. Hij zette deze vervreemding om in een zoektocht naar de Ene die je lief heeft. ‘Ik zong mijn lied van verlangen en klagen, voor alle rangen en standen, de slechten en de goeden.’
In deze onstuimige wereld gaf Rumi het geloof een onderzoekende, mystieke en volgens velen humanistische invulling. Opvallend in zijn werk is dat het nauwelijks gaat over alle politieke en godsdienstige conflicten. Deze mysticus wilde zijn chaotische wereld juist confronteren met een uitnodiging om de reis naar binnen te maken, naar de Bron die Liefde is. Om van daaruit diepere verbinding te vinden met de Ander. ‘Luister naar het riet' het wil je iets vertellen…
Rian Veldman