Financieel uitdagende tijden voor Oegstgeest
AlgemeenAfgelopen week stuurde het college van burgemeester en wethouders de Programmabegroting 2024-2027 aan de Oegstgeester gemeenteraad. De begroting is voor 2024 en 2025 sluitend, maar ‘de situatie is voor 2026 en 2027 een stuk uitdagender’, aldus wethouder financiën Kees Oudendijk. “We presenteren deze begroting met gemengde gevoelens.” Bij zijn aantreden in het voorjaar van dit jaar was hij al door de burgemeester gewaarschuwd over de financiële situatie van het dorp. “Hij zei een dergelijke bezuinigingsronde nog niet te hebben meegemaakt. En dat wat voor ons ligt niet even met ‘efficiency’ op te lossen is.”
Door Willemien Timmers
Veel gemeenten hebben het zwaar of gaan het financieel in de komende jaren zwaar krijgen omdat ze vanaf 2026 minder geld ontvangen van het Rijk uit het Gemeentefonds. “Er moeten miljoenenbezuinigingen doorgevoerd worden omdat Oegstgeest met sterk gestegen kosten te maken heeft, vooral wat betreft het inlopen van het achterstallig onderhoud aan scholen, bruggen, wegen en rioleringen. Daarnaast zijn er dus minder inkomsten vanuit de overheid. Deze bezuinigingen gaan gevoeld worden door de inwoners en de ambtenaren. Ook zal de financiële situatie leiden tot een hogere schuldpositie van Oegstgeest.”
Het college is het duidelijk niet eens met de nieuwe manier waarop het Rijk het geld uit het Gemeentefonds over de verschillende gemeenten verdeeld. “Zo worden meer dan honderd gemeenten opgezadeld met een begrotingstekort. We hopen dat er nog veranderingen in dit beleid komen.”
Bezuinigingen
Om de begroting voor de komende jaren rond te krijgen heeft het college een reeks bezuinigingsvoorstellen gedaan waar de gemeenteraad zich in november over zal buigen. Aan een aantal uitgangspunten is volgens B&W niet getornd: De ombuigingen gaan geen afbreuk doen aan de sociale cohesie in het dorp, de gemeente blijft haar wettelijke taken blijft uitvoeren en de organisatie, en daarmee de dienstverlening naar burger en omgeving, blijft op orde.
“De bezuinigingen die nodig zijn, treffen ons allen en doen pijn: zowel voor inwoners en organisaties als voor de gemeente”, vertelde Kees Oudendijk. Binnen de beïnvloedbare budgetten is alles bekeken, zegt hij. “Er waren geen ‘heilige huisjes’. Dat betekent ook dat geen portefeuille gespaard is gebleven om structurele, meerjarige ombuigingen door te voeren.”
Zo krijgt gemeentelijke organisatie te maken met een efficiencytaakstelling van vier procent. “We moeten allemaal dus efficiënter gaan werken,” gaf burgemeester Emile Jaensch aan. “Maar in deze periode van arbeidskrapte en steeds complexere vraagstukken vinden we het wel belangrijk dat Oegstgeest een aantrekkelijke werkgever blijft met kwalitatief goed personeel. We blijven goed voor onze mensen zorgen.”
‘Het is niet vanzelfsprekend dat iedere basisschool moet beschikken over een eigen gymzaal’
Vakleerkrachten
Een voorgestelde bezuiniging waar het laatste woord nog niet over gezegd is, gaat over het afschaffen van vakdocenten voor het gymnastiek- en muziekonderwijs. De gemeente geeft nu extra subsidie aan scholen voor de aanstelling van deze vakleerkrachten. “Hier zijn we wettelijk niet toe verplicht, en kunnen we dus op bezuinigen.”
Gymzaal GDT
Ook stelt het college voor om opnieuw te kijken naar de 75.000 euro die uitgetrokken zal moeten worden om bij de nieuwbouw van de Gevers-Deutz Terweeschool een gymzaal te realiseren. “Nu gaan de leerlingen naar De Cuyl. De afstand daarnaartoe is acceptabel, en bovendien zorgt het ook voor inkomsten voor De Cuyl. We gaan daar opnieuw over praten, want het is niet vanzelfsprekend dat iedere basisschool moet beschikken over een eigen gymzaal.”
Regio
In de regio Holland Rijnland, de regionale investeringsagenda, zal in de komende jaren nog wel geïnvesteerd worden, maar de gemeente trekt zich terug uit de samenwerkingsorganisaties Economie071 (27.000 euro) en Bio Science Park (55.000 euro). “Het opzeggen van onze deelname zal zijn weerslag hebben, maar achten we noodzakelijk om tot een sluitende begroting te komen,” aldus het college. “We zullen zoeken welke rol we kunnen spelen in deze dossiers. Voor nu zal onze focus naar de lokale economie gaan.”
Vanaf 2026 wordt ook de subsidie voor Dorpsmarketing (75.000 euro) beëindigd. “We hopen dat deze organisatie op een andere manier overeind gehouden kan worden”, aldus wethouder Bus.
OZB
Voor de inwoners van Oegstgeest gaan de lasten behoorlijk stijgen. Zo zal de OZB, mede omdat er afgelopen jaar geen verhoging was, in 2024 twintig procent omhooggaan. Gemiddeld stijgen de lasten met veertien procent.
Onderhoud
Er zal door de gemeente waar het gaat om het groot onderhoud aan bruggen, wegen en rioleringen ook kritisch gekeken worden naar de uitgaven. Wethouder Elfred Bus: “Wellicht kunnen we kosten besparen door bijvoorbeeld te beslissen dat over sommige bruggen geen zwaar verkeer hoeft te rijden.”
Voor iedereen
Wethouder Tim van Tongeren benadrukte tijdens het persgesprek over de begroting, afgelopen maandag, dat Oegstgeest een dorp voor iedereen moet blijven, en noemde daarbij het huisvesten van vluchtelingen en het overeind houden van het minimabeleid. “Ook bezuinigen we niet op activiteiten die de sociale cohesie bevorderen.”
Van Tongeren sprak ook over de kosten van jeugdzorg. “Waar vroeger één op de 27 kinderen hulp kreeg, is dat nu één op negen. We moeten als maatschappij en gemeente onderzoeken wat ‘normaal’ is, en waar we voor aan de lat willen staan.”
Gemeenteraad
De wethouders benadrukten dat de gemeenteraad voor de zomer al had aangegeven graag meegenomen te worden in het proces van mogelijke bezuinigingen. “Daardoor is het een evenwichtig verhaal geworden. Ik ben er trots op hoe dit proces samen met alle raadsleden is verlopen”, vertelde Elfred Bus.
De gemeenteraad zal in november een besluit nemen over de begroting en alle bijbehorende bezuinigingsvoorstellen. De raadsvergaderingen over de begroting vinden plaats op 2 en 7 november. De begroting is te vinden op www.oegstgeest.nl/programmabegroting2024.