Gaten niet te dichten met opheffen van zelfstandigheid
Voordat alle raadsleden op vakantie gingen was er begin juli nog een boeiende raadsvergadering over de stand van de financiën van onze mooie gemeente. Onderwerp van bespreking waren de sombere vooruitzichten voor de komende jaren. Er dreigen opnieuw tekorten.
Raadslid Tobias van der Hoeven (CDA), vreesde het ergste. De gemeente zou wel eens failliet kunnen gaan en … de bestuurlijke toekomst van Oegstgeest als zelfstandig gemeente dreigt in gevaar te komen!
Met dit laatste, werd voor het eerst sinds lange tijd weer eens de vraag opgeworpen of Oegstgeest wel een zelfstandige gemeente kan blijven.
Na intensieve discussies in vorige raadsperiodes over samenvoegen met Leiden en andere gemeenten leek dit onderwerp voor goed van tafel.
Begin 2022 waren er gemeenteraadsverkiezingen. Logisch dat er toen niet over gesproken werd. Want tijdens verkiezingscampagnes eerlijk discussiëren over gemeentelijke herindeling roept zoveel sentimenten op dat er al snel stemmenverlies dreigt.
Maar dat ook daarna de zelfstandigheid van onze gemeente niet meer aan de orde kwam, is op zijn minst bijzonder.
Ik moet eerlijk bekennen dat ik mijzelf in het verleden nog wel eens voorstander getoond heb van samenvoegen met Leiden. Ik hoor mezelf nog zeggen dat we eerlijk moesten zijn. Ik wees er op dat we als inwoners van Oegstgeest dagelijks gebruik maken van de voorzieningen van de stad Leiden. Velen van ons zijn er zelfs geboren (In het LUMC of Alrijne), we gaan er op school of naar de universiteit, we zijn lid van een Leidse sportvereniging, een koor of noem maar op. We gaan er naar kroegen, concerten en andere evenementen. Kortom, eigenlijk zijn we ‘Leienaars’. En zouden we dan eigenlijk ook niet mee willen beslissen over het beleid van de gemeente Leiden?
Ik ben daar in de loop der jaren toch anders over gaan denken.
Allereerst is Oegstgeest helemaal zo klein niet meer. We staan met ons inwonertal op plek 224 van de 345 gemeenten in Nederland. Er zijn dus 121 zelfstandige gemeenten, die nog kleiner zijn.
Verder is het wel heel veel waard dat de afstand bestuur/burger in Oegstgeest relatief klein is. Er wordt wel veel gemopperd over de gemeente, die maar doet en beslist, zonder haar inwoners daarbij te betrekken, maar de weg naar de burgemeester, de wethouders en de gemeenteraadsleden is in het kleinere Oegstgeest makkelijk te vinden.
En last but not least: gemeentelijke herindelingen elders zijn nooit een oplossing gebleken voor financiële problemen. Onder de titel ‘Bezuinigen door gemeentelijke herindeling is drijfzand’, kwam onderzoeker en promovendus Bieuwe Geertsema al in 2017 tot de conclusie dat de uitgaven na herindeling nergens daalden en dat ook de voorzieningen er niet beter van werden[i].
En om opnieuw eerlijk te zijn: de financiële positie van Leiden is ook bepaald niet florissant.
Kortom vrezen voor verlies aan zelfstandigheid in het kader van financiële tekorten is onzinnig.
Anton van Kempen
Reageren? Vkdw@planet.nl
[i] Tijdschrift Binnenlands Bestuur, 3 januari 2017