'In de hel van Birma' – Indrukwekkend ooggetuigenverslag dat niet loslaat | Oegstgeester Courant
Logo oegstgeestercourant.nl
Hans Schneider was getroffen door de verhalen van zijn vader. | Foto Willemien Timmers
Hans Schneider was getroffen door de verhalen van zijn vader. | Foto Willemien Timmers (Foto: )

'In de hel van Birma' – Indrukwekkend ooggetuigenverslag dat niet loslaat

  Human Interest

Vorige week verscheen bij uitgeverij Balans 'In de hel van Birma', een indrukwekkend boek over het leven van de Nederlander en leraar Duits Jan Schneider in de jaren dat hij door de Japanners krijgsgevangen was gemaakt, en verbleef in diverse kampen aan de Birma-Siam Spoorlijn (1942-1945). Een zeer bijzonder boek, omdat het je als lezer niet alleen in alle ellende meeneemt, maar ook in de diepe gedachtegangen én dagelijkse 'beslommeringen' van de schrijver.

Door Willemien Timmers

Een aantal jaar na zijn overlijden, in 1983, ontdekt de oudste zoon van Jan Schneider, Carel Jan (de schrijver F. Springer), tussen alle nagelaten boeken en papieren een stapel documenten over de periode dat zijn vader als dwangarbeider moest werken aan de beruchte Birma-Siam Spoorlijn. Hij maakte een eigen notitie op de stapel vast, maar verder gebeurde er weinig met de papieren.
"Pas in april 2011 kreeg ik deze papieren, waaronder een belangrijk document waarin mijn vader het verhaal van zijn verblijf langs de spoorlijn beschrijft, onder ogen", vertelt Oegstgeestenaar Hans Schneider. Hij heeft altijd een goede relatie met zijn vader gehad, maar was evengoed verrast door de inhoud van het verhaal. "Het was bij ons thuis geen taboe om over de oorlog te praten, en we konden vragen wat we wilden, maar toch kende ik veel van de inhoud niet. Bijzonder om al deze aantekeningen van mijn vader om te mogen zetten in een prachtig boek."

Hans Schneider, die in zijn werkzame leven als Egyptoloog onder andere directeur van het Rijksmuseum van Oudheden was, ging bij het uitgeven van het boek niet over één nacht ijs. Zo bezocht hij onder andere het Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies (NIOD), waar hij geadviseerd werd om het boekje toch vooral uit te brengen. "Er zijn veel meer boeken uitgegeven met verhalen van mensen die aan de Birma-spoorlijn werkten. Denk aan het boek 'de eeuw van mijn vader, van Geert Mak. Maar de verhalen van mijn vader zijn anders, persoonlijker."
Bijzonder is dat Schneider, de jongste van drie zonen, niets heeft toegevoegd of veranderd aan het verhaal. De lezer leest direct mee met de aantekeningen die vader Schneider aan het eind van zijn 'hel' tijdens zijn verblijf in Bangkok direct heeft opgeschreven. De verhalen, die gericht zijn aan zijn vrouw Corrie, gunnen de lezer geen tijd om het boek even weg te leggen. In dezelfde 'flow' als waarin het in 1945 geschreven is, 'moet' je als lezer ook weer aan elke volgende alinea en elk volgend hoofdstuk beginnen
"Er zit heel veel in zijn verslag", beaamt ook Hans Schneider, die tijdens de oorlog met zijn moeder en broers geïnterneerd zat in de Jappenkampen Tjihapit en Adek. "Hij beschrijft heel veel details, en noemt veel namen, waardoor de geschiedenis gaat leven." Zo spreekt vader Schneider over kampgenoten Wim Kan en ds. Catrinus Mak, de vader van Geert Mak. Bijzonder is het ook om te lezen over zijn grote Godsvertrouwen, zijn 'drive' om ook tijdens gevangenschap te studeren en zijn overtuiging dat alles goed zou komen.
"Ik ben erg blij dat de uitgeverij dit levensverhaal van mijn vader uit wilde geven", benadrukt Hans Schneider. "Het had niet vergeten in de kast mogen blijven liggen."
'De hel van Birma' is een aangrijpend document, dat alle aspecten van het menselijk bestaan niet uit de weg gaat, en de lezer op een bijzondere manier meeneemt in hoe Jan Schneider in het leven stond. Een aanrader om te lezen in deze week van vieren en herdenken.


Op zaterdag 4 mei is Hans Schneider, de 'bezorger' van het boek 'In de hel van Birma', in de Rijnlandse Boekhandel aan de Lange Voort te gast voor een 'ontmoet en groet'. Hij is is aanwezig van 11.00 tot 13.00 uur, de toegang is gratis.

Meer berichten
 
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=13225563&size=160x600&promo_sizes=120x600&cb=[CACHEBUSTER]&promo_alignment=center&referrer=oegstgeestercourant.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=234" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=13225561&cb=[CACHEBUSTER]&referrer=oegstgeestercourant.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=234" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>